خانه نجوم نجف آباد

 

 گرد آوری: راضیه ترکان

 

 

 شناسنامه ی سیا ره:

 زحل:

  

نام سیاره : زحل

              چگالی :7/0 گرم بر سانتی متر مربع

قطر:120هزارکیلومتر

جرم:2/95 کیلوگرم

گرانش : 1/1

میل استوا:73/26

زحل یا کیوان ششمین سیاره ازجانب خورشید وبه نام ساترن یارب النوع رومی کشاورزی نامیده شده است.این سیاره به وسیله ی یک سری حلقه های شگفت انگیز احاطه شده است. مشتری، اورانوس ونپتون هم دارای حلقه هایی ولی محوتر از زحل به دور خود می باشند..اولین جشم اندازی که از زحل مشاهده شده درسال 1610م از پشت دریچه ی تلسکوپ گالیله می باشد. واین آخرین سیاره یست که ستاره شناسان باستان موفق به کشف آن شدند. انچه اززحل درآسمان شب باچشم غیر مسلح می بینیم یک سیاره ی زرد رنگ است.سرعت زیاد این سیاره به دور خود طول روزی معادل 10ساعت30دقیقه به وجود آورده است وهمچنین باعث پهن شدگی در استوای این سیاره شده است که سبب شده قطر این سیاره در قسمت قطبی 12000کیلومتر کم ترازقطراستوایی آن باشد.این درحالیست که هر دورگردش انتقالی خود رابا سرعتی معادل67/9 کیلومتر درثانیه به مدت 5/29 سال زمینی طی می کند.

زحل به رغم اندازه ی بزرگش جز کم چگال ترین سیارات است .این سیاره تقریبا 30% کم چگال ترازآب است. یعنی اگردر ظرف آبی که به اندازه ی کافی بزرگ باشد قرار داده شود شناور می ماند.چگالی کم آن نشأ ت گرفته از مواد مایع وگازی تشکیل دهنده ی آن است.

 

 

 

زحل

زمین

 

9 برابر زمین

12760  km

قطر

10/1 زمین

5/5 برابر آب

چگالی

    80 برابرزمین

500 میلیون km

مساحت سطح

750 برابر زمین

1000 میلیارد km

حجم

95 برابرزمین

6/6*10 تن

جرم

 

(جدول2 مقایسه زمین وزحل)

 

 

 

 

 

 


  ساختار فیزیکی سیاره

جو ومیدان مغناطیسی:

جوکیوان همچون دیکر سیارات گاذی از 94/0 هیدروژ ن و6% هیلیوم تشکیل شده است. دربخش های پایین ترآمونیاک ومتان هم یافت می شود و  به علت وجود دمایی معادل 131- درجه وفشار جوی 8 ملیون بارهیدروژن مایع وجامد هم یافت می شود.این دریای هیدروژن مایع بر روی سطح باعث هدایت  جریان های الکتریکی بسیار قوی شده است که تولید کننده ی میدان مغناطیسی پرتوان  در این سیاره اند.این میدان مغناطیسی نیرومند گرچه 20بار ضعیف تر از زاوش است ولی با این حال هزار بار نیرومند تر اززمین است.این میدان منبع امواج رادیویی در این سیاره محسوب می شود.جالب است بدانید که محور مغناطیسی این سیاره بر محور جغرافیای آن تقریبا منطبق است.

 

دما:

 

زحل درفاصله ی تقریبا 10 واحد نجومی از ستاره مادر در حال گردش می باشد. همین امر موجب شده که دمای آن علی رغم جو متراکم  آن اززمین سرد تر باشد. یک لایه فشرده ازابر کل سطح  زحل را پوشانده است.دما در بالای ابرها 175- درجه می باشد.به خاطر تفاوت دماو ارتفاع ابرها در قسمت های مختلف سیاره مناطق و کمربندهایی رنگی قابل تشخیص است.

انحراف محورعمودی این سیاره باعث ایجاد اختلاف تابش دراین سیاره ودرنتیجه ایجاد فصل شده است.تغییر فصول در کیوان هر5/7 سال یکبار است.

در حدود هر سی سال با سپری شدن تابستان زحل ، توفان عظیمی درسیاره اتفاق می افتد. این توفان که به لکه ی سفید  بزگ شهرت دارد به مدت یک ماه قابل مشاهده است ومانند نورافکنی برسیمای سیاره می درخشد.سپس لکه شروع به شکستن می کند وبه شکل نوار پهن سفیدی به دور سیاره کشیده می شود.این تصور وجود دارد که توفان یاد شده حاصل گرم شدن جو، کف کردن آمونیاک منجمد و سپس پراکنده شدن آن با بادهای سهمگین سیاره باشد.

زحل تقربا  5/2 برابرانرژی که از خورشید دریافت میکند رادر فضا متساطع می کند.بسیاری از ستاره شناسان معتقدند که این حرارت درفرایند فرورفتن هلیوم به درون هیدروژن مایع به وجود می آید. 

 

 

حلقه ها ی زحل وقانون گرانش:

می توان به جرات گفت که برجسته ترین ویژگی زحل حلقه های بی نظیر آن است. این حلقه های چشم گیر چشم هر رصد گری را به خود جلب می کند. بسیاری آن را ارباب حلقه ها نامیده اند. کیوان دارای هفت حلقه مسطح و موازی با استوا ست که دارای ذرات یخی در ابعاد مختلف است. گاهی قطر آن به اندازه ی یک ذره و گاهی بیش از 3 متر می ماند. حلقه های زحل توسط ستاره شناس ایتالیایی گالیله کشف شد. او فکر می کرد آنها قمر های این سیاره هستند. سپس در سال 1650 با آمدن تلسکوپ های قوی هایگنس ستاره شناس آلمانی یک حلقه ی باریک زحل راتوصیف کرد. از بیرونی ترین  حلقه ( به ترتیب :حلقه خاکستری ، حلقه ی میانی درخشان وحلقه ی تاریک درونی) درونی ترین آن به نام کرپ نامیده می شوند. در میان حلقه ی AوB شکافت کاسینی وجود دارد.

سرعت گردش ذرات یخی وسنگی به دور سیاره بسته به فاصله شان متفاوت است. این زمان برای حلقه های کرپ درحدود  4 ساعت درحالی که برای ذرات موجود در حلقه ی خاکستری در حدود 14 ساعت می باشد.امروزه تک تک حلقه ها بر اثر نیروی گرانشی و الکرومغناطیسی اطراف آنها با هم برخورد می کنند وآشفته می شوند.دراین صورت حلقه ها همواره در حال تغیرند.

در طی یک دوره ی 14 ساله ماسمت بالای حلقه هارا می بینیم .سپس در حدود یک سال لبه نما به نظر می رسد وبعد ازآن منظره ای اززیرحلقه ها را می بینیم. رصد حلقه های لبه نما به خاطرنازکی باتلسکوپ معمولی دیده نمی شود.

حلقه ها چگونه پد ید آمده اند:

ادوارد رُش با محاسبات ریاضی وبر اساس قوانین فیزیک ثابت کرد که کشش گرانشی یک سیاره می تواند هر قمر یا جرمی راکه به فاصله ی حداقلی از آن سیاره برسد متلاشی کند.اختر شناسان معتقدند که غیر ممکن است که جرمی به اندازه ی جرم ماه در نزدیکی حلقه ها وجود داشته باشد. زیرا هرطرفی که جرم وجود داشته باشد نیروی کشندی بسیار قوی به آن وارد می آید. این نیرو باعث از هم گسیختن جرم می شود یاازتشکیل آن در نخستین وهله جلوگیری می کند.

نیروی گرانشی که یک جرم بر جرم دیگر وارد می کند با مجذور فااصله آن نسبت عکس دارد. یعنی اگر فاصله نصف شود نیرو چهار برابر می شود.این فاصله را که جرم نمی تواند وجود  داشته باشد حد رّش گویند.

 

فاصله ی نیروی گرانشی =4 /2 × شعاع

 

پس در نتیجه حلقه ها در حد رّش قرار دارد.

 

اقمار زحل :

   

زحل بیش از30 قمر دارد. همه ی قمر ها دارای ترکیب 30 الی 40 درصد سنگ و60 الی70 درصد یخ هستند. تمام قمر ها به غیر از دو تای آنها مداری تقریبا دایره ای دارند ودریک صفحه  به دور زحل می گردند. تیتان  بزرگ ترین قمر زحل با قطری معادل5150  کیلومتر می باشد. تیتان تنها قمر واقعی منظومه ی خورشیدی است که جو واقعی دارد. این جو عمدتا از نیتروژن تشکیل شده است. ویجر 1 نشان داد که تیتان ممکن است دریاهایی از متان مایع داشته باشد که باماده آلی قیر مانندی احاطه شده اند. پوشش ضخیم ابر های نارنجی رنگ تیتان مانع مشاهده ی مستقیم سطح آن می شود.

نام بعضی از اقمار کیوان عبارت است  :تیتان –ره آ –یاپتیوس –دمون –ته تیس –مای مس –هیپیر یو ن .

 

نگا هبان

در دو طرف حلقه یF دو قمر١٩٨٠S٢٧و١٩٨٠S٢۶یافت شد که آنها را اقمار نگا هبان می نامند.در ورای حلقه احتمالی Gدو قمر می گردند که مدار مشترکی رااشغال کردند.این مدارهای هم مدار با نماد های١٩٨٠S٣ و١٩٨٠S١ معرفی شدند.چگونه دو قمر می تواند بدون تصادم در یک مدار حرکت کند؟ وقتی قمر سریع تر درونی به قمر کند تر بیرو نی  نزدیک می شود دو قمر بر اثر جاذبه ی گرانشی  انرژی واندازه ی حرکت زاویه ای مبادله می کند. قمر درونی با کسب اندازه ی حرکت زاویه ای  به مدار بالاتر می رود اما در نتیجه ی این عمل حر کت آن کند تر می شود.قمر بیرونی با از دست دادن اندازه ی حرکت زاویه ای به مداری پاین ترمی رود اما در این ضمن سرعتش افزایش می یابد .به عبارت دقیق تراین دو قمر از یک مدار عبو نمی کنند .بلکه نقششان را عوض می کند می توان گفت مدار ...می شود...وبر عکس به همین نحو عمل می کنند.  

برسی حر کت در ماه های سال  1389

مشاهده از ابتدای شب تاصبح

فروردین

مشاهده از ابتدای شب تا سحر

اردیبهشت

مشاهده از ابتدای شب تابعد از نیه شب

خرداد

مشاهده از ابتدای شب تا نیمه شب

تیر

مشاهده از بعد از غروب ودر ابتدای شب

مرداد

غروب همراه خورشید

شهریور

انتقال به آسمان صبح گاهی

مهر

طلوع قبل از طلوع آفتاب

آبان

مشاهده از چند ساعت بعد از نیمه شب تا صبح

آذر

----

دی

----

بهمن

----

اسفند

                                                          

 

کشفیات بعد از مامویت به زحل

1- دارای میدان مغناطیسی قوی بعد از مشتری است.

 2 - قطبیت آن هم مخالف زمین ماست یعنی قطب شمال میدان مغناطیسی آن به اصطلاح ما در نیم کره ی جنوبی است.

3- محور میدان مغناطیسی ذحل برخلاف زمین و مشتری تقریبا بر محور چرخش آن منطبق است.

4-ذحل سه برابر انرژی را که دریافت می کند بازتاب می کند این درحاکی از انقباض مدام این سیاره است.

5- ویجر 2توانست جو فوقانی زحل را ببیند جریان های بادی که تانواحی قطبی کشیده شده می شود.

6- مشاهدات سمت تاریک این سیاره شفق های قطبی درخشانی را در نواحی قطبی آشکار کرد.

 

                                      

با تشکر از خانم  راضیه ترکان که مقاله خود را در اختیار ما قرار دادند.

نوشته شده در ساعت توسط نظرات ()

Design By : Pars Skin


فروشگاه اینترنتی گنبد نیلگون