خانه نجوم نجف آباد

بزرگترین تلسکوپ دو چشمی جهان

منبع: Sky and Telescope                                             مترجم: سمانه سلیمانی

در نجوم دو چشم بهتر از یکی است- مخصوصا" وقتی این دو چشم بسیار بزرگ باشد.

آنچه واقعا" به آن نیاز دارید شبی شفاف است و داشتن یک تلسکوپ بزرگ یا بهتر است بگوییم دوربین دو چشمی خیلی بزرگ زیاد هم مهم نیست. این دوربین دو چشمی از بالای 720/10 فوتی(270/3 متری) کوه گراهام در جنوب شرقی آریزونا به آسمان نگاه می کند. دو آینـه این تلسکوپ دو چشمی(LBT) 120 میلیون دلاری، 4/8متر(321 اینچ) قطر دارند و کنار یک کوه معروف قرار گرفته اند. ( این آینه ها بزرگترین صفحات نوری است که با تکنولوژی امروز قابل ساخت بوده است.)

این منعکس کنندگان دو قلو قدرت جمع آوری نور از یک تلسکوپ 8/11 متری و توان تفکیک یک تلسکوپ با قطر 8/22 متری را ارائه می کنند. منظور از قطر یک تلسکوپ فاصله از لبـه بیرونی یک آینه تا لبـه بیرونی آینـه دیگر است.

با قاطعیت می توان گفت، جملـه آخر فقط وقتی درست است که نور ستاره ای که به دو آینه برخورد می کند بتواند در مرحله ای در یک تداخل سنجی نوری ترکیب شود. با توجه به سخنان ریچارد گرین، مدیر رصد خانـه LBT( دانشگاه آریزونا)  این اتفاق تا سال 2009 رخ نمی دهد. این پروژه به دلیل ماهیت قابل توسعـه بسیاری  از اجزای فنی آن، کمی از برنامه عقب افتاده است.

در ضمن، رصدهایی که در حال انجام است از دو آینه به صورت جداگانه استفاده می کنند. یک لوله با دوربین حساس به طیف آبی سوار شده و دیگری با دوربین حساس به طیف قرمز، هر کدام از این آینه ها میدان دید 22 دقیقه قوسی دارند. ( این لوله ها در دوربین اصلی تلسکوپ هابل 10 برابر قطر و 100برابر مساحت دارند.)

با توجه به سخنان گرین، منجمان از این دوربین دو چشمی بزرگ برای مطالعـه اجرام کوچک در کمربند کویپر آن سوی نپتون، خوشه های دوردست کهکشانها و هر چه در بین آنهاست، استفاده می کنند. گرین می گوید: " ما زمان اولیـه نمایش علمی را برای منجمانمان فراهم کرده ایم تا بتوانند آنچه را می توانند با این وسیلـه جدید انجام دهند، به نمایش بگذارند. اولین مقالـه علمی که بر پایـه اطلاعات LBTنوشته شده بود، برای انتشار در آثار علمی مجلـه فیزیک نجومی قبول شد.

 

 

 

 

 


ابزارهای بیشتری شامل تصاویر و نمودارهای طیفی در دستور کار هستند. این نمودارها از نزدیکی طیف فرابنفش تا مادون قرمز را در بر دارند، همچنین دو تلسکوپ به تدریج به آینه های ثانویـه منطبق با نور مجهز شده اند. این آینه ها با تصحیح خطاهایی که آلودگیهای جوی به وجود می آورند، کیفیت عکسها را افزایش می دهند و منعکس کنندگان را چه به تنهایی و چه با یکدیگر برای عملکرد نزدیک به حد تئوری تفکیک پذیری قادر می سازند.از آنجایی کهLBT با یک تداخل سنجی نوری در حال کار است، اولین دستور کار علمی آن رصد سیارات فرا خورشیدی 50 تا 80 عدد از نزدیکترین ستارگان است. حتی با وجود تداخل سنجی نوری ، LBT نمی تواند سیارات بیرون از منظومـه شمسی را واضح ببیند. به جای آن، به دنبال نشر نور مادون قرمز از گرد و غبار نزدیک ستارگان می گردد. فیل هینز( رصد خانه استوارد) می گوید: " اگر یک منظومه شبیه ما باشد، به دلیل تصادم دوره ای سیارکها گرد و غبار خواهد داشت و ما می توانیم چنین اثراتی را اگر فقط کمی گرد و غبار روشنتر از گرد و خاک منظومـه شمسی ما باشد، در اطراف ستاره ای دیگر بررسی کنیم."

 

در همکاری که با ناسا انجام می شود، این باصطلاح "بررسی منظومه های فرا خورشیدی بدون اشعه مادون قرمز" برای TPF، یا NIREST ( مانند نزدیکترین ستاره ها)، به تصحیح استراتژی های رصد برای مـﺄموریت پیشنهادی جستجوی سیاره خاکی کمک خواهد کرد.

مانند اکثر پروژه های تلسکوپ بزرگ، LBT محصول کنسرسیوم بین المللی است و این کنسرسیوم شامل 7 دانشگاه در آمریکا (که در 50% از هزینه های مالی سهیم هستند و به جای آن از 50% از زمان رصد موجود استفاده می کنند)، 5 شرکت از آلمان(آینه های اولیـه دو قلو را تیم راجر انجل در آزمایشگاه آینه های رصدی استوارد در دانشگاه آریزونا و در شهر تاکسون قالب بندی کرد. برای هر یک از آینه ها، کوره بزرگ آزمایشگاه 20 تن از قطعه های شیشه را در قالبی مشبک در دمای 130/2 درجـه فارنهایت ذوب کرد، سپس این مقدار را به آرامی به شکلی مخروطی چرخاند. بعد از چند ماه سرد شدن، متخصصان سطح آینه ها را با دقت قطر موی انسان صیقل دادند، سپس روکشی از آلمینیوم شفاف به آن اضافه کرده و آینه ها را به بالای کوه منتقل کردند.

برای پروژه بزرگ بعدی، آزمایشگاه آینه 7 آینـه 4/8 متری را برای تلسکوپ عظیم ماژلان(GMT) طرح ریزی خواهند کرد. این تلسکوپ قرار است حدود سال 2016 وارد عمل می شود و توان تفکیک و قدرت جمع آوری نور یک بازتابگر 25 متری را دارد و LBT را در هر دو زمینه شکست خواهد داد.

قبل از آن، LBT باید شروع به نمایش مناظر خارق العاده از منظومـه شمسی، کهکشان و کیهان کند. چگونه این مناظر خارق العاده اند؟ با توجه به پروژه جان لیتل، مهندس ارشد که می گوید:" وقتی ما نورشناسی انطباقی را به کار می بریم چشمک ستارگان وضوحش 10 برابر بیشتر از هابل است. البته ممکن است همیشه قابل دیدن نباشند چون فضا و زمان محدودیتهایی دارند.

 

نوشته شده در ساعت توسط نظرات ()

Design By : Pars Skin


فروشگاه اینترنتی گنبد نیلگون