خانه نجوم نجف آباد

به نام آفریدگار زیباییها

نظر قرآن راجع به قضیه (فرضیه) مهبانگ Big-Bang چیست و آیا آن را اثبات می‏کند یا نفی؟

 

قسمت دوم

 

نکات تفسیری و اسرار علمی آیات:

1. در مورد آیه اول (فصلت/ 11) برخی از مفسران می‏نویسند:

«جمله (هی دخان - آسمانها در آغاز به صورت دود بود.) نشان می‏دهد که آغاز آفرینش آسمانها از توده گازهای گسترده و عظیمی بوده است و این با آخرین تحقیقات علمی در مورد آغاز آفرینش کاملاً هماهنگ است. هم اکنون نیز بسیاری از ستارگان آسمان به صورت توده فشرده‏ای از گازها و دخان هستند.»[i]

 

2. در مورد معنای «رتق» و «فتق» (پیوستگی و جدائی) آسمانها و زمین که در آیه دوم (انبیاء /30) آمده مفسران سه احتمال را مطرح کرده‏اند:

الف: به هم پیوستگی آسمان و زمین اشاره به آغاز خلقت است که طبق نظرات دانشمندان، مجموعه این جهان به صورت توده واحد عظیمی از بخار سوزان بود که بر اثر انفجارات درونی و حرکت، تدریجاً تجزیه شد و کواکب و ستاره‏ها از جمله منظومه شمسی و کره زمین بوجود آمد و باز هم جهان در حال گسترش است.

برخی از روایات اهل بیت اشاره به این تفسیر دارد.[ii]



ب: منظور از پیوستگی، یکنواخت بودن مواد جهان است به طوری که همه در هم فرو رفته بود و به صورت ماده واحدی خودنمایی می‏کرد امّا با گذشت زمان، مواد از هم جدا شدند و ترکیبات جدید پیدا کردند و انواع مختلف گیاهان و حیوانات و موجودات دیگر در آسمان و زمین ظاهر شدند.[1]

 

ج: منظور از به هم پیوستگی آسمان این است که در آغاز بارانی نمی‏بارید و مقصود از به هم پیوستگی زمین آن است که در آن زمان گیاهی نمی‏روئید امّا خدا این هر دو را گشود از آسمان باران نازل کرد و از زمین انواع گیاهان را رویاند.

روایات متعددی از اهل بیت u اشاره به معنای اخیر دارد.[2]

تفسیر سوم (ج) با چشم قابل رؤیت است و با جمله «او لم یرَ الذین کفروا...» «آیا کسانی که کافر شدند ندیدند...» سازگار است و با جمله ذیل آیه « و جعلنا من الماء کل شی‏ء حی » نیز هماهنگی دارد.

ولی تفسیراول و دوم (الف، ب) نیز با معنای وسیع این جمله‏ها مخالف نیست چرا که گاهی رؤیت به معنی «علم» می‏آید. و از اینجاست که برخی مفسران معتقدند که مانعی ندارد آیه فوق دارای هر سه تفسیر باشد.[3]

 

3.  استاد آیت اللّه معرفت بحث مفصلی در مورد آیه 30 سوره أنبیاء دارند.و معنای سوم (عدم بارش باران) را مخالف تعبیر آیه و تحقیق می‏دانند و روایات[4] را که در این زمینه حکایت شده ضعیف دانسته‏اند.

و امّا معنای دوم (پیدایش انواع و اقسام موجودات از یک چیز به هم چسبیده) را از قتاده، سعید بن جبیر، عکرمه از ابن عباس، فخر رازی[5] نقل می‏کند و آن را نظری معروف در عصر قدیم و جدید می‏داند.

معنای دیگری را از ابو مسلم اصفهانی نقل می‏کند که «فتق» به معنای ایجاد و اظهار باشد. و این معنا را موافق کلام علیu در نهج البلاغه (فتق الاجواء... ثم فتق بین السموات العُلی‏)[6] می‏دانند.

این معنا را موافق آیات 12-11 سوره فصلت « ثم استوی‏ الی السماء و هی دخان » معرفی می‏کنند. که دخان همان ماده اولیه خلقت آسمانها و زمین است و از آن آسمان بوجود آمد. و واژه «ائتیا» در آیات سوره فصلت را به معنای امر تکوینی و ایجادی می‏دانند و از آیه استفاده می‏کنند که ماده آسمانها قبل از وجودشان موجود بوده است و خدا صورت‏های آنها را ایجاد کرد.

آنگاه متذکر می‏شود که پیدایش موجودات از یک اصل واحد در تورات به آن اشاره شده است. که خدا جوهری را خلق کرد سپس با نظر هیبت به آن نگاه کرد به صورت آب در آمد و سپس آسمانها و زمین را از آنها خلق کرد و آنها را از همدیگر جدا ساخت.[7] و آنگاه از طنطاوی نقل می‏کند که مضمون این آیات معجزه علمی است.[8]

سپس ایشان مطالبی علمی در مورد پیدایش جهان از لاپلاس و دیگران نقل می‏کند و نتیجه می‏گیرد که هدف قرآن بیان مطالب علمی نبوده است امّا اشاراتی به فتق آسمانها داشته است ولی حقیقت آن برای ما روشن نیست هر چند که نظریه‏های علمی هم با آن موافق است. امّا ما به تطبیق این نظریات با قرآن نمی‏پردازیم.[9]

 

  4.  برخی صاحبنظران تحت عنوان پیدایش نخستین جهان با مطرح کردن آیه 11 سوره فصلت مطالبی را از دانشمندان مختلف در مورد انفجار اولیه نقل می‏کند و سپس از قول «ادوارد لوترکپل» می‏نویسد:

«علم نه تنها حدوث عالم را ثابت می‏کند بلکه روشن می‏سازد که دنیا از حالت گازی در یک (لحظه معینی) در نتیجه یک انفجار بزرگ بوجود آمده است و این لحظه تقریباً پنج بیلیون سال پیش بوده و هنوز هم در حال توسعه است.»[10]

 

5. برخی از نویسندگان معاصر نیز آیات (سوره فصلت/ 11 و انبیاء/ 30) را مطرح می‏کند و با توجه به هماهنگی این آیات با اکتشافات دانشمندان آنرا دلیل معجزه بودن قرآن می‏داند.

ایشان می‏نویسد: «علم هیئت ثابت کرده است که در ابتدای خلقت، کرات آسمانی به صورت گاز به هم چسبیده و متصل بودند و بعدها به مرور زمان بر اثر فشردگی و تراکم شدید گازها تبدیل به جسم شدند. این واقعیت علمی اولین بار توسط «لاپلاس» ریاضی‏دان و منجم مشهور فرانسوی، در حدود دو قرن پیش اظهار گردید و امروز نجوم جدید با دستاوردهای جدید خود صحت فرضیه علمی لاپلاس را ثابت کرده است.»[11]

سپس از ژرژگاموف نقل می‏کند که: «زمین و خورشید از گازهای بسیار سوزانی که در چندین میلیارد سال پیش بوده‏اند به وجود آمده‏اند.»[12]

 

6. دکتر «موریس بوکای» با طرح آیات (سوره فصلت/ 11 و انبیاء/ 30) بحث «روش اساسی ایجاد جهان در نظر قرآن» را مطرح می‏کند و می‏گوید قرآن وجود توده‏ای گازی با بخشچه‏های ریز را تأیید می‏کند و یک روند جدائی (فتق) ماده‏ای ابتدائی یگانه‏ای که عناصر آن نخست به هم ملصق (رتق) بودند را تذکر می‏دهد.

سپس به نظریه تکوین عالم در دانش نو می‏پردازد که: «جهان از جرم گازی با دوران کند تشکیل شد» و سپس چگونگی تشکیل ستارگان و زمین را توضیح می‏دهد. و قدمت کهکشانها را ده میلیارد سال و قدمت زمین و خورشید را 5/4 میلیارد سال تخمین می‏زند. سپس می‏نویسد:

«دانش به ما می‏آموزد چنانچه به عنوان مثال (و تنها مثال) تکوین خورشید و محصول فرعی آن یعنی زمین را در نظر گیریم، جریان امر توسط تراکم سحابی نخستین و تفکیک آن رخ داده است. این دقیقاً همان است که قرآن به طریق کاملاً صریح با ذکر ماجراهائی که «دود» آسمانی ابتدا یک نوع الصاق سپس یک نوع انفکاک را بوجود آورده بیان نموده است.»[13]

منبع: سایت پرس و جو (درگاه)

 


[1] . المیزان، ج 14، ص. 278 - 279.

[2] . تفسیر صافى، ج 3، ص 347.

[3] . ر.ک: نمونه، ج 13، ص. 396.

[4] . الکافى، ج 8، ص 95 و ص 120 و تفسیر قمى، ج 2، ص 70.

[5] . تفسیر کبیر، ج 22، ص 163.

[6] . نهج البلاغه، خطبه/ 1.

[7] . ایشان آن عبارت را از تفسیر کبیر فخر رازى، ج 22، ص 162 نقل مى‏کند و مى‏گوید: از اول تورات فعلى حذف کرده‏اند.

[8] . الجواهر، ج 10، ص 199.

[9] . ر.ک: التمهید فى علوم القرآن، ج 6، ص 129 - 139.

[10] . مهندس جعفر رضائى‏فر، قرآن و آخرین پدیده‏هاى علمى)اعجازهاى علمى قرآن)، انتشارات فوژان، 1375 ش.

[11] . گودرز، نجفى، مطالب شگفت‏انگیز قرآن، ص 17 - 19، از جواد افتخاریان، قرآن و علوم روز، ص 235، نقل مى‏کند.

[12] . مطالب شگفت‏انگیز، ص 18، از سر گذشت زمین، ژرژگاموف، ترجمه دکتر محمود بهزاد، ص 43، نقل مى‏کند.

[13] . دکتر بوکاى، مقایسه‏اى میان تورات، انجیل، قرآن و علم، ترجمه مهندس ذبیح الله دبیر، ص 189 - 201.

نوشته شده در ساعت توسط نظرات ()

Design By : Pars Skin


فروشگاه اینترنتی گنبد نیلگون